Kısaca
- İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, COP31 kapsamında Avrupa ülkelerine aşırı sıcaklarla mücadele için üç çağrıda bulundu.
- Tugay, kentlerin erken uyarı verilerine ve finansman kaynaklarına doğrudan erişmesini, Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’nın AB dışındaki kentleri de kapsamasını istedi.
- İzmir’de önümüzdeki iki yılda sıcaktan en çok etkilenen ve korunma imkânı en sınırlı mahallelere öncelik verileceği belirtildi.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da düzenlenen bir oturumda konuşan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, kentlerin aşırı sıcaklarla mücadele edebilmesi için Avrupa ülkelerine üç talepte bulundu. Tugay, iklim mücadelesinin başarısının korunan hayatlar ve azaltılan eşitsizliklerle ölçülmesi gerektiğini söyledi.
Oturum, İrlanda-AB Pavyonu’nda "Daha Sıcak Bir Dünyada Avrupa’yı Sağlıklı Tutmak: Sıcaklık Riskinden Sağlık Sistemlerinin Dayanıklılığına" başlığıyla düzenlendi. Oturumda Tugay’ın yanı sıra Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi program yöneticisi Oliver Schmoll, Wellcome İklim ve Sağlık Politikaları Başkanı Arthy Hartwell ve Dünya Ekonomik Forumu Dirençli Sağlık Hizmetleri Direktörü Judith Moore konuştu.
Tugay, Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı sıfatıyla, kentlerin aşırı sıcaklara karşı koruyucu bir yapıya sahip olması gerektiğini belirtti. Tıp alanındaki deneyimine atıfta bulunan Tugay, deriyi vücudun en büyük organı ve sıcağa karşı ilk savunma hattı olarak tanımladı. Kentlerin de bir "derisi" olduğunu, bunun ağaçlar, gölgelikler, su kaynakları ve yeşil alanlar olduğunu söyleyen Tugay, kentlerin pek çoğunda bu koruyucu tabakanın giderek incelediğini ifade etti.
Sıcak hava dalgalarının sağlık sistemi üzerindeki yüküne dikkat çeken Tugay, sıcakların kalp ve göğüs hastalığı olanlar için ciddi risk oluşturduğunu belirtti. En fazla etkilenen grupların yalnız yaşayan yaşlılar, açık havada çalışan işçiler, hamile kadınlar ve çocuklar olduğunu söyleyen Tugay, bu insanların ilk olarak kentleriyle karşılaştığını vurguladı. Sıcaklara hazırlığın sokaktan ve mahalleden başlayarak oluşturulması gerektiğini ifade etti.
Açık alanda çalışanların korunması gerektiğini belirten Tugay, inşaat, tarım ve belediye hizmetlerinde çalışma saatlerinin yeniden düzenlenmesi çağrısında bulundu. Sıcaklığa en fazla maruz kalınan noktalara gölgelik ve su kaynakları yerleştirilmesini önerdi; bunların otobüs durakları, yoğun yaya güzergâhları ve sık kullanılan sokaklar olması gerektiğini söyledi.
Tugay, İzmir’de yürütülen İzmir95 Erken Çocukluk Programı ve İzmir Planlama Ajansı’nın çalışmalarına değindi. İzmir95 kapsamında gebeliğin yedinci ayından bebeğin bir yaşına kadar ailelerin evlerinde ziyaret edildiğini hatırlatan Tugay, bu ziyaretlerin sıcaklık riskine karşı tespit açısından önemli bir imkân sunduğunu söyledi. İzmir Planlama Ajansı’nın sıcaklık, gölgelik alanlar ve yeşil örtüye ilişkin verileri nüfus bilgileriyle birlikte haritalandırdığını aktaran Tugay, bu sayede hangi mahallelerin desteğe daha önce ihtiyaç duyduğunun belirlenebildiğini ifade etti.
Geçen ay Cork’ta belediye başkanları ve bilim insanlarının katılımıyla İklim ve Sağlık Belediye Başkanları Zirvesi düzenlendiğini hatırlatan Tugay, Antalya’daki oturumun bu diyaloğu uluslararası iklim gündemine taşıdığını belirtti. Oturumdan çıkacak sonuçların Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’na katkı sunacağını ifade eden Tugay, kentler adına üç talebini sıraladı: Birincisi, kentlere kaynaklar ve erken uyarı verilerine doğrudan erişim imkânı sağlanması. İkincisi, sıcakların sınır tanımadığı gerekçesiyle planın Avrupa Birliği dışındaki kentlere de açılması. Üçüncüsü, iyi fikirlerin kamu ve özel sektör yatırımcılarının finanse edebileceği projelere dönüştürülmesine yardımcı olunması.
Tugay, sıcaklıkla mücadelede iyi bir organizasyonun önemine işaret ederek erken uyarı sistemlerinin yalnızca duyuru yapmakla yetinmemesi gerektiğini söyledi. Sıcaklık uyarısı verildiğinde serinleme alanlarının otomatik olarak açılması, çalışma saatlerinin uzatılması ve risk altındaki kişilerin telefonla aranması gerektiğini belirtti. Uygulamadaki aksaklıkların üç temel nedeni olduğunu ifade eden Tugay, kurumlar arası koordinasyon eksikliği, yerel yönetimlerin risk altındaki kişilere ilişkin verilere erişememesi ve finansmanın kısa vadeli kalmasına dikkat çekti. "Meteoroloji uyarı yapıyor, sağlık sistemi hastaları tedavi ediyor, belediyeler ise sokakları yönetiyor" diyen Tugay, bu üç yapı arasında çoğu zaman gerekli koordinasyonun sağlanamadığını söyledi.
Sıcak hava dalgalarının etkilerini ölçmek için yerel ölçekte veri toplanması gerektiğini belirten Tugay, İzmir’de kırılgan gruplara yönelik çalışmalar yürüttüklerini anlattı. Yalnız yaşayan yaşlıların tespit edilerek kendilerine ulaşılmaya çalışıldığını, yoksulluk yaşayan yurttaşların ise ev koşulları, elektrik ve gıdaya erişim gibi temel ihtiyaçlar açısından değerlendirildiğini söyledi. Kentteki su kaynaklarının düzenli olarak kontrol edilmesinin önemine de değinen Tugay, bu verilerden hareketle bir plan oluşturulması ve sıcak hava dalgası kaynaklı krizlere hazırlıklı olunması gerektiğini ifade etti.
Tugay, bir sonraki krizden önce hazırlık yapılması gerektiğini vurgulayarak belediye başkanlarının konuyu bir halk sağlığı sorumluluğu olarak ele alması çağrısında bulundu. Yurttaşların evlerini koruyabilmesinin, enerji ve su ihtiyaçlarını karşılayabilmesinin önemine işaret eden Tugay, kentlerde yeni yaşam ve ortak kullanım alanları oluşturulurken sosyal ihtiyaçların da gözetilmesi gerektiğini söyledi. Bu alanların yalnızca gölge ve serinleme için değil, sosyal ihtiyaçlar için de kullanılması gerektiğini belirten Tugay, böylece kent yaşamına daha fazla katkı sağlanabileceğini ifade etti.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
