Kısaca
- Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Nuran Katgı, fazla kilonun üst solunum yollarını daraltarak gece solunum duraklamalarına yol açabileceğini söyledi.
- Sağlıklı kilo verme, uykudaki solunum duraklamalarının sıklığını azaltmada etkili bir destek olabiliyor.
- Uyku apnesi yalnızca horlamadan ibaret değil; tanıda klinik değerlendirme ve uyku testi kullanılıyor.
Medicana Sağlık Grubu Göğüs Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Nuran Katgı, obezite ile uyku apnesi arasındaki yakın ilişkiye dikkat çekti. Katgı, fazla kiloların üst solunum yollarını daraltarak gece solunum duraklamalarına neden olabildiğini belirterek doğru beslenme ve kilo yönetiminin uyku sırasındaki solunum kalitesini belirgin biçimde artırabileceğini söyledi.
Obezite, günümüz toplumlarının mücadele ettiği sağlık sorunlarının başında geliyor ve çeşitli ciddi sorunlara zemin hazırlayabiliyor. Medicana International İzmir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Nuran Katgı, obezitenin tıkayıcı uyku apnesinde en önemli değiştirilebilir risk faktörlerinden biri olduğunu vurguladı. Katgı, “Ancak bu ilişki yalnızca tartıdaki rakamlarla ilgili değildir; yağ dokusunun vücutta nerede biriktiği büyük önem taşır” dedi.
Uyku sırasında boğazı açık tutan kasların doğal olarak gevşediğini hatırlatan Katgı, “Zaten daralmış olan hava yolu bu gevşemenin etkisiyle daha kolay kapanır veya belirgin biçimde daralır. Bunun sonucunda gece boyunca tekrarlayan solunum durmaları ve solunumda azalmalar ortaya çıkar” diye konuştu. Katgı, uyku apnesinin getirdiği yorgunluğun da hareketsizliği ve iştahı artırarak obezite ile uyku apnesi arasında bir kısır döngü oluşturabileceğine dikkat çekti.
Sağlıklı kilo vermenin, boyun ve karın çevresindeki yağ dokusu azaldıkça solunum mekaniklerini olumlu yönde destekleyebildiğini belirten Katgı, kilo kaybının horlama, gece oksijen düşüklüğü ve gündüz yorgunluğu üzerinde olumlu etki gösterebildiğini ifade etti. Katgı, “Bazı hastalarda uyku apnesinin derecesi gerileyebilir; bazı hastalarda ise hastalık belirgin ölçüde düzelebilir” dedi. Tedavi yanıtının kişiden kişiye değişebildiğini aktaran Katgı, kilo verme sürecine uygun beslenme ve fiziksel aktivitenin eşlik etmesi gerektiğini söyledi. Medikal ya da cerrahi obezite tedavilerinin de hekim değerlendirmesiyle gündeme gelebileceğini kaydetti.
Katgı, yenilikçi medikal tedavilerin belirli bir süre sonunda apne-hipopne indeksinde azalma sağlayabildiğini belirtti. Kilo kaybı zaman alırken bazı medikal cihazlarla uyku sırasında hava yolunun açık tutulabildiğini ifade eden Katgı, “Kilo verildikten sonra tedavi ihtiyacı ve cihaz basıncı yeniden değerlendirilebilir; cihazı bırakma kararı yalnızca horlamanın geçmesine dayanarak verilmemelidir” uyarısında bulundu.
Belirtiler ve tanı
Katgı, uyku apnesinin yalnızca horlamadan ibaret olmadığını, horlayan herkesin uyku apnesi hastası olmadığını ve her hastada şiddetli horlama görülmeyebileceğini kaydetti. Uykuda fark edilen solunum duraklamaları, boğulma hissiyle uyanma, sık idrara çıkma, gece terlemesi ve ağız kuruluğunun önemli işaretler olduğunu belirten Katgı, gündüz yeterince uyunduğu hâlde dinlenmemiş uyanmanın, gün içi uykuluk, yorgunluk, dikkat ve hafıza sorunları, sabah baş ağrısı, sinirlilik ve konsantrasyon güçlüğünün görülebileceğini söyledi. Bazı hastalarda cinsel istekte azalmanın da tabloya eşlik edebildiğini belirten Katgı, kadınlarda belirgin horlama yerine uykusuzluk, yorgunluk, sabah baş ağrısı ve duygu durum değişikliklerinin daha ön planda olabildiğini kaydetti.
Katgı, tanıda yalnızca belirtilerin yeterli olmadığını, klinik değerlendirme sonrası uygun görülen hastalarda polisomnografi yani uyku testinin, seçilmiş hastalarda ise evde yapılan uyku apnesi testlerinin kullanıldığını ifade etti. Bu testlerle solunum olaylarının sıklığı, oksijen düzeyleri ve hastalığın ağırlığının değerlendirildiğini söyledi. Katgı ayrıca gece solunumun durmasının ardından yaşanan oksijen düşüşlerinin vücutta stres yanıtı oluşturabileceğini, bunun da tansiyon ve kalp hızında dalgalanmalara yol açabileceğini belirtti.
Kilo yönetiminin tedavideki yeri
Katgı, obezite ve orta-şiddetli uyku apnesi olan yetişkinlerde kilo yönetiminin bütüncül tedavi planının ayrılmaz bir parçası olduğunu söyledi. Programın hastanın yaşı, mevcut hastalıkları, hareket kapasitesi ve yaşam tarzı dikkate alınarak kişiye özel hazırlanması gerektiğini vurgulayan Katgı, özellikle karın çevresinde yağlanması belirgin olanlarda, yakın dönemde kilo alıp belirtileri artanlarda ve hipertansiyon, tip 2 diyabet, dislipidemi ya da kalp damar hastalığı eşlik edenlerde kilo yönetiminin önem kazandığını belirtti. CPAP kullanan ve fazla kilosunun başka sağlık sorunlarına yol açtığı hastalarda da kilo yönetiminin faydalı olduğunu kaydeden Katgı, yaşam tarzı değişikliklerine rağmen kilo yönetiminde zorlanan seçilmiş hastaların ilaç ya da cerrahi açısından değerlendirilebileceğini ifade etti.
Katgı, amacın yalnızca kısa sürede kilo kaybı sağlamak değil, ulaşılan iyileşmeyi sürdürebilmek olduğunu söyledi. Uyku apnesinde yaklaşımın, hastalığın ağırlığına göre gerekli solunum tedavisini uygularken fazla kilosu olan hastalarda kilo yönetimini de tedavi planına yerleştirmek olduğunu belirtti.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
